Burun kanaması neden olur?
Burun kanaması (epistaksis) toplumun büyük çoğunluğunun hayatında en az bir kez yaşadığı, çoğunlukla zararsız bir durumdur. Kanamaların yaklaşık %90'ı burun bölmesinin (septum) ön kısmındaki, damarların yüzeye çok yakın seyrettiği bölgeden kaynaklanır. Kuru hava, burun karıştırma, üst solunum yolu enfeksiyonları, alerjik rinit ve burun spreylerinin yanlış kullanımı en sık nedenlerdir. Yaşlı hastalarda yüksek tansiyon ve kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, klopidogrel, varfarin, yeni nesil antikoagülanlar) kanamayı hem başlatabilir hem de durmasını zorlaştırır.
Evde ilk müdahale
Doğru ilk yardım kanamaların büyük bölümünü durdurur: Oturun, başınızı hafifçe öne eğin (geriye değil; kan boğaza kaçar ve mide bulantısı yapar). Burnun yumuşak, kıkırdak kısmını baş ve işaret parmağınızla kesintisiz olarak 10–15 dakika sıkın; bu sürede sık sık kontrol etmek pıhtının oturmasını engeller. Burun köküne veya enseye buz koymak genellikle yeterli etki sağlamaz; asıl etkili olan basınçtır. Eczaneden temin edilebilen burun açıcı (dekonjestan) spreylerin kanayan tarafa birkaç kez sıkılması damarları büzerek yardımcı olabilir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
20 dakika doğru basınca rağmen durmayan, kısa aralıklarla tekrarlayan, baş dönmesi veya halsizlikle birlikte olan ya da kan sulandırıcı kullanan bir kişide gelişen kanamalar aynı gün değerlendirilmelidir. Çocuklarda tek taraflı kötü kokulu akıntıyla birlikte kanama burun içinde yabancı cisim düşündürür. Erişkinlerde tek taraflı, tekrarlayan ve burun tıkanıklığıyla seyreden kanamalar mutlaka endoskopik muayene gerektirir.
KBB muayenesinde neler yapılır?
Burun içi endoskopla incelenerek kanama odağı belirlenir. Ön septumdaki görünür damar odakları gümüş nitrat ya da elektrokoter ile yakılarak (koterizasyon) kapatılabilir; işlem muayene odasında, lokal anesteziyle yapılır. Odak görülemiyor ya da kanama şiddetliyse burun içine emici tampon yerleştirilir ve genellikle 48 saat sonra çıkarılır. Arka bölgeden kaynaklanan, tampona yanıt vermeyen nadir kanamalarda ameliyathanede endoskopik olarak damarın bağlanması (sfenopalatin arter ligasyonu) ya da girişimsel radyoloji ile damar tıkanması (embolizasyon) gündeme gelir.
Tekrarlamasını önlemek için
Burun içini nemli tutmak en etkili önlemdir: tuzlu su spreyi, yatmadan önce ince bir tabaka nemlendirici merhem ve kuru mevsimlerde odada nemlendirici kullanımı önerilir. Burun karıştırma alışkanlığı ve sert sümkürme bırakılmalı, tansiyon kontrol altında tutulmalı, kan sulandırıcı ilaçlar hekime danışılmadan kesilmemelidir.
Bu konuda daha ayrıntılı bilgi mi istiyorsunuz?
Detaylı yazıyı okuBu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.