Geniz eti ve bademcik nedir, ne işe yarar?
Bademcikler boğazın iki yanında, geniz eti ise burnun arkasında (genizde) yer alan lenfoid dokulardır. Çocukluk çağında bağışıklık sisteminin bir parçası olarak görev yaparlar ve özellikle 3-7 yaş arasında doğal olarak büyürler. Sorun, bu dokuların aşırı büyüyerek solunum yolunu daraltması veya sık enfeksiyon odağı hâline gelmesiyle başlar.
Hangi belirtiler önemlidir?
Geniz eti büyümesi olan çocuklarda en sık görülen belirtiler; sürekli burun tıkanıklığı ve ağzı açık uyuma, horlama, uykuda huzursuzluk, sık üst solunum yolu enfeksiyonu ve uzun süren burun akıntısıdır. Geniz eti kulak trompetinin (östaki borusunun) ağzını tıkayarak orta kulakta sıvı birikmesine de yol açabilir; bu durum işitme azlığı ve buna bağlı dikkat/konuşma sorunlarıyla kendini gösterebilir. Bademcik kaynaklı sorunlar ise yılda birkaç kez tekrarlayan iltihaplı boğaz enfeksiyonları, yutma güçlüğü ve uykuda nefes duraklamaları şeklinde ortaya çıkar.
Ameliyat kararı nasıl verilir?
Her büyümüş geniz eti veya bademcik ameliyat gerektirmez. Karar; şikâyetlerin şiddeti ve süresi, muayene bulguları, gerekirse endoskopik değerlendirme ve işitme testleri birlikte değerlendirilerek verilir. Genel olarak; uykuda nefes duraklaması (apne) izlenen, yılda sık tekrarlayan iltihap geçiren, orta kulakta uzun süre sıvı biriken veya büyüme nedeniyle yüz-çene gelişimi etkilenmeye başlayan çocuklarda cerrahi tedavi öne çıkar. Gerekli olgularda geniz eti ameliyatı (adenoidektomi), bademcik ameliyatı (tonsillektomi) veya ikisi birlikte, gerekiyorsa kulak tüpü uygulamasıyla aynı seansta yapılır.
Ameliyat sonrası süreç
Bu ameliyatlar genel anestezi altında yapılır ve çoğu çocuk aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir. İlk günlerde bol sıvı alımı ve yumuşak-ılık gıdalar önerilir; asitli, sert ve çok sıcak yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Boğaz ağrısı ilk hafta normaldir. Ateş yükselmesi veya kanama görülürse vakit kaybetmeden hekiminize ulaşmanız gerekir. Çocukların büyük bölümü 1 hafta içinde okula dönebilir.
Ayrıntılı sorularınızın yanıtları için Sık Sorulan Sorular bölümüne de göz atabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.