Kulak zarı ve görevi
Kulak zarı; dış kulak yolu ile orta kulağı birbirinden ayıran ince ama sağlam bir zardır. Ses titreşimlerini işitme kemikçiklerine ileterek işitmede görev alır ve aynı zamanda orta kulağı sudan ve mikroplardan korur. Zarda oluşan delik (perforasyon) bu iki işlevi de bozar.
Kulak zarı neden delinir?
En sık iki neden vardır: enfeksiyon ve travma. Akut orta kulak iltihabı sırasında biriken iltihap zarı delerek dışarı akabilir; kronik orta kulak iltihabında ise delik kalıcı hâle gelir. Travmatik delinmeler; kulağa gelen tokat-darbe, ani basınç değişiklikleri (patlama, dalış), kulak çubuğu ve benzeri cisimlerin zara teması sonucu oluşur.
Belirtileri
Delinme anında keskin bir ağrı, ardından ağrının hafiflemesi tipiktir; kanlı veya iltihaplı akıntı, işitmede azalma, çınlama ve bazen kısa süreli baş dönmesi eşlik edebilir. Kalıcı deliklerde ana şikâyetler; işitme kaybı ve su temasıyla alevlenen tekrarlayan akıntılardır.
Delik kendiliğinden kapanır mı?
Travmaya bağlı taze ve küçük deliklerin önemli bir bölümü, kulak kuru tutulduğunda birkaç hafta-birkaç ay içinde kendiliğinden kapanır. Bu dönemde kulağa su kaçırmamak, kulağı karıştırmamak ve hekim önerisi dışında damla kullanmamak gerekir. Üç-altı ayı geçtiği hâlde kapanmayan delikler genellikle kalıcıdır ve cerrahi onarım gündeme gelir.
Kulak zarı ameliyatı (timpanoplasti / miringoplasti)
Ameliyatta zardaki delik, hastanın kendi dokusuyla — çoğunlukla kıkırdak zarı (perikondrium), kıkırdak veya kas zarı (fasya) — yamanarak onarılır. Günümüzde birçok olguda ameliyat kulak içinden endoskopik yöntemle, dışarıdan kesi yapılmadan gerçekleştirilebilir. İşitme kemikçiklerinde hasar varsa aynı seansta onarılır. Ameliyat genellikle 1 gece yatışla yapılır; iyileşme döneminde birkaç hafta kulağın kuru tutulması, uçak yolculuğu ve ıkınma-sümkürme konusunda hekim önerilerine uyulması istenir. Başarı oranları yüksektir; amaç akıntının tamamen durması, kulağın su temasına dayanıklı hâle gelmesi ve mümkün olan olgularda işitmenin iyileşmesidir. Ayrıntılar için Kronik Orta Kulak İltihabı yazısına da bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.