Gülərkən burun ucunun düşməsi

Müəllif: Op. Dr. Cavidan Asəfov · Qulaq-Burun-Boğaz xəstəlikləri mütəxəssisi · Son tibbi yeniləmə: 27.09.2026

Bu nədir?

Bəzi insanlarda istirahət zamanı normal görünən burun ucu gülümsəyərkən və ya danışarkən nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı düşür; yandan baxdıqda burun ucu aşağı və «dimdik» kimi görünür, üst dodaq qısalır və bəzən üst dodağın ortasında üfüqi xətt yaranır. Bu vəziyyət dinamik burun ucu düşməsi adlanır. Əsas səbəb üst dodağın ortasından burun dəliklərini ayıran körpünün (kolumella) əsasına qədər uzanan depressor septi nasi əzələsidir. Bu əzələ güclü işlədikdə və ya burun ucunu saxlayan dayaq strukturları zəif olduqda, gülümsəyərkən burun ucu aşağı çəkilir.

Kimlərdə rast gəlinir?

Çox vaxt anadangəlmə xüsusiyyətdir və insan fotoşəkillərdə gülərkən burnunun fərqli göründüyünü görərək müraciət edir. Burun ucunun öz dayağı zəif olan, burun ucu onsuz da aşağı və ya uzun olan insanlarda daha qabarıq olur. Yaşla burun ucunun dayağı zəiflədikcə gülərkən düşmə arta bilər. Əvvəllər rinoplastika əməliyyatı keçirmiş və burun ucunun dayağı kifayət qədər gücləndirilməmiş insanlarda da əməliyyatdan sonra nəzərə çarpa bilər. Adətən diş əti təbəssümü və qısa üst dodaqla birlikdə müşahidə olunur.

Necə qiymətləndirilir?

Qiymətləndirmənin əsası dinamik müayinədir: burun istirahət zamanı və gülümsəyərkən öndən və yandan müayinə olunur; lazım gəldikdə hər iki vəziyyətdə şəkil və ya video çəkilərək müqayisə edilir. Müayinə zamanı üst dodağın ortasına barmaqla yüngülcə basılaraq əzələnin təsiri müvəqqəti aradan qaldırılır; bu zaman burun ucu düşmürsə, problemin əsasən əzələdən qaynaqlandığı başa düşülür. Bundan əlavə burun ucunu saxlayan qığırdaqların və burun çəpərinin (septum) dayağı, burun ucu ilə dodaq arasındakı bucaq və üst dodağın uzunluğu qiymətləndirilir.

Müalicə üsulları

Botulinum toksini: Əzələnin daxilinə kiçik inyeksiya ilə əzələnin çəkmə gücü azaldılır. Təsiri bir neçə gün ərzində başlayır və adətən üç–altı ay davam edir; daimi deyil, təkrarlanması lazımdır. Əməliyyat istəməyənlər üçün seçim olduğu kimi, cərrahiyyədən əvvəl nəticənin necə olacağını görmək üçün də istifadə oluna bilər.

Cərrahiyyə: Əzələnin bağlantısı kəsilərək və ya əzələ yenidən yerləşdirilərək burun ucunu aşağı çəkməsinin qarşısı alınır. Bu müdaxilə rinoplastika zamanı aparılır. Əksər pasientlərdə təkcə əzələyə müdaxilə kifayət etmir; burun ucunun dayağının qığırdaq greftləri ilə gücləndirilməsi də lazımdır; hər ikisi eyni əməliyyatda birlikdə planlaşdırılır.

Rinoplastika ilə əlaqəsi

Rinoplastikanın planlaşdırılmasında burun təkcə istirahət zamanı deyil, gülümsəyərkən də qiymətləndirilməlidir. Gülərkən burun ucu düşən pasientdə bu vəziyyət nəzərə alınmazsa, əməliyyatdan sonra burun ucu istirahətdə yaxşı görünsə də, gülərkən düşməyə davam edə bilər. Planlaşdırmada əzələnin təsiri və burun ucunun dayağı birlikdə nəzərə alındıqda, həm istirahətdə, həm də gülümsəmədə balanslı burun ucu hədəflənir.

Sağalma

Botulinum toksini tətbiqindən sonra gündəlik həyata dərhal qayıdılır; ilk günlərdə gülümsəyərkən üst dodaqda yüngül fərq hiss oluna bilər. Cərrahi müalicədə sağalma rinoplastikanın təqvimini izləyir; ilk həftələrdə təbəssüm bir qədər fərqli hiss oluna bilər; burun ucunun son forması şişkinlik çəkildikcə aylar ərzində aydınlaşır.

Nə vaxt müraciət etməli?

Gülümsəyərkən burun ucunuzun aşağı düşdüyünü, üst dodağınızın qısaldığını və ya fotoşəkillərdə burnunuzun gülərkən fərqli göründüyünü hiss edirsinizsə, LOR həkiminin qiymətləndirməsi ilə səbəbin əzələ, yoxsa burun ucunun dayağı olduğu müəyyən edilə bilər. Rinoplastika haqqında düşünürsünüzsə, bu vəziyyəti müayinədə mütləq qeyd edin; planlaşdırmaya birbaşa təsir edir.

Əlaqəli məqalələr

• Rinoplastika (burun estetikası)
• Septum deviasiyası və burun tutulması
• Konxa hipertrofiyası

Bu məqalə yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır; diaqnoz və müalicə üçün həkiminizə müraciət edin.