Lenf nodu nedir?
Lenf nodları (halk arasında "beze" veya "lenf bezi"), bağışıklık sisteminin küçük filtre istasyonlarıdır. Vücudumuzda yüzlerce lenf nodu bulunur ve bunların önemli bir kısmı baş-boyun bölgesindedir. Görevleri; mikropları, anormal hücreleri ve yabancı maddeleri süzerek bağışıklık yanıtını başlatmaktır.
Boyunda lenf nodu neden şişer?
En sık neden enfeksiyonlardır. Boğaz enfeksiyonları, diş ve diş eti iltihapları, üst solunum yolu enfeksiyonları ve bazı viral hastalıklar sırasında lenf nodları görevlerini yaparken büyür; bu durum çoğunlukla ağrılı, yumuşak ve hareketli şişlikler şeklinde hissedilir. Enfeksiyon gerileyince nodlar da genellikle birkaç hafta içinde küçülür. Çocuklarda ve gençlerde küçük, hareketli lenf nodlarının ele gelmesi çoğu zaman normaldir.
Hangi durumlar uyarıcıdır?
Bazı özellikler, şişliğin basit bir enfeksiyon yanıtından fazlası olabileceğini düşündürür ve ileri inceleme gerektirir: iki haftadan uzun süren veya giderek büyüyen şişlik, ağrısız-sert ve yerinden oynamayan kitle, 2 cm'yi aşan boyut, birden fazla bölgede şişlik, eşlik eden gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren ateş, yutma güçlüğü veya ses kısıklığı. Özellikle ileri yaşta, sigara-alkol kullanım öyküsü olan kişilerde boyunda yeni fark edilen her kitle mutlaka değerlendirilmelidir.
Tanı nasıl konur?
Değerlendirme; ayrıntılı KBB muayenesi ve gerektiğinde burun-boğaz-gırtlağın endoskopik incelenmesiyle başlar. Görüntülemede ilk tercih genellikle boyun ultrasonografisidir; gerekli olgularda tomografi veya MR istenebilir. Şüpheli nodlardan ince iğne aspirasyon biyopsisi ile hücre örneği alınır; bazı durumlarda kesin tanı için nodun cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.
Tedavi
Tedavi tamamen nedene bağlıdır. Enfeksiyona bağlı büyümelerde neden tedavi edilir ve nod takip edilir; iltihabın apseleştiği durumlarda drenaj gerekebilir. Altta yatan başka bir hastalık saptanırsa tedavi buna göre planlanır. Unutulmaması gereken en önemli nokta şudur: boyunda uzun süren şişliklerde erken değerlendirme, olası ciddi hastalıklarda tedavi başarısını doğrudan etkiler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.